Nghệ thuật và khoa học đó là một con đường dài mang tính khám phá và đầy thử thách

Thứ sáu - 11/03/2016 00:54

Nghệ thuật và khoa học đó là một con đường dài mang tính khám phá và đầy thử thách

Marketing là nghệ thuật và khoa học. Đó là một con đường dài mang tính khám phá và đầy thử thách

Marketing là nghệ thuật và khoa học

Lê Trung Thành là nhân vật từng gây rất nhiều sự chú ý và ngưỡng mộ của bạn trẻ trong loạt bài “Những người làm thuê số 1 Việt Nam” trên báo Tuổi Trẻ. Hôm nay anh xuất hiện như một “chứng nhân” của thời marketing sơ khai ở Việt Nam thập niên 90 và tâm sự một chút về câu chuyện marketing với 12 năm trải nghiệm của mình.
Lúc nào cũng vậy, với Lê Trung Thành, luôn là một câu chuyện đầy khát khao, trăn trở và sự sẻ chia nghề nghiệp…


Có một câu hỏi thế này: Nếu nói về marketing một cách đơn giản và hài hước nhất, anh định nghĩa như thế nào?

Tôi muốn nhắc đến một khái niệm trong “Bảy thói quen của người thành đạt” của Steven Covey: Làm marketing giống như mở một “tài khoản ngân hàng tình cảm” trong lòng người tiêu dùng. Nếu nhãn hiệu được người tiêu dùng yêu mến ngày qua ngày thì coi như số dư tài khoản tăng lên. Còn nếu nhãn hiệu làm tổn hại niềm tin và uy tín (cho dù rất nhỏ), tài khoản tình cảm sẽ vơi đi và thậm chí sẽ là... số âm.

Khi xuất hiện trên trong loạt bài “Những người làm thuê số 1 Việt Nam” (báo Tuổi Trẻ) anh được nói đến như một trong những người đầu tiên bước vào lĩnh vực marketing ở Việt Nam. Tạp chí Marketing Việt Nam muốn nghe anh nhắc lại một ít về bối cảnh của thời marketing chưa phát triển?

Trước những năm 90, nền kinh tế vẫn hoạt động theo cơ chế kế hoạch bao cấp tuy nhiên cũng đã xuất hiện các chiến dịch quảng cáo – marketing đơn giản. Tôi còn nhớ hình ảnh Nguyễn Văn Mười Hai ăn mặc bảnh bao xuất hiện trên truyền hình quảng cáo vài phút về nước hoa Thanh Hương. Sau đó vài tháng thì hãng nước hoa này phá sản và giám đốc phải ra tòa về tội lừa đảo huy động vốn.

Đầu những năm 90, marketing theo chân các tập đoàn lớn bắt đầu xuất hiện hết sức rầm rộ và lạ lẫm: các cuộc nghiên cứu người tiêu dùng, quảng cáo chuyên nghiệp trên tivi, sản phẩm dùng thử… Tôi vẫn còn ấn tượng mãi về chiến dịch tung sản phẩm của Pepsi vào năm 1994 ngay khi Mỹ bỏ cấm vận vài tiếng đồng hồ: Người tiêu dùng được mời dùng thử Pepsi khắp mọi nơi, quảng cáo dồn dập trên tive, sản phẩm trưng bày khắp hang cùng ngỏ hẻm! Khi ấy tôi còn là anh
chàng sinh viên mới ra trường, đã trầm trồ thán phục không biết người ta làm điều đó như thế nào. Mười năm sau, tôi đảm nhận công việc và chịu trách nhiệm về tất cả các hoạt động của Pepsi ở Việt Nam. Ai mà ngờ được chứ?

Còn bây giờ, sau hơn một thập kỷ, bức tranh chung của marketing ở Việt Nam ra đã ra sao rồi, thưa anh?

Sau mười năm, mọi thứ đã thay đổi rất nhiều. Marketing đã được đẩy lên thành “nghệ thuật” với tất cả các chiêu thức cộng với sự đầu tư lớn của các doanh nghiệp. Các công ty trong nước đang ngày càng trở nên chuyên nghiệp và sử dụng tất cả các “vũ khí marketing”. Các công ty nước ngoài thì lại đi sâu “hiểu người tiêu dùng Việt Nam” từ đó đưa ra các giải pháp đáp ứng tốt nhất nhu cầu của người tiêu dùng địa phương. Ngày nay marketing đã đi vào tất cả khía cạnh của cuộc sống.

Theo anh, nếu để vẽ một “Bản đồ Marketing” trong khu vực thì trình độ marketing của Việt Nam hiện tại đang nằm ở đâu trên bản đồ này?

Khoảng cách đã thu hẹp rất nhiều. Tuy nhiên có một vài thực trạng cần ghi nhận:
Thứ nhất, người Việt Nam thông minh, sáng tạo và học rất nhanh. Các phẩm chất đó hết sức thuận lợi cho việc học và làm marketing. Tuy vậy, cần có một sự đào tạo bài bản và môi trường chuyên nghiệp để giúp phát triển các tố chất đó thành khả năng vững chắc. Rất nhiều người học được một ít và làm qua một vài việc đã vội cho là mình có thể làm marketing! Từ đó cho rằng: Marketing trở nên quá dễ, ai cũng nói được và ai cũng làm được! (chỉ cần biết 4Ps là xong).

Chính nhận thức như vậy dẫn đến một môi trường không thật sự khuyến khích marketing chuyên nghiệp (đặc biệt là các công ty trong nước). Các doanh nghiệp chỉ chú trọng các hoạt động ngắn hạn (quảng cáo, khuyến mãi) và sao chép ý tưởng tốt hơn là nắm bắt các vấn đề cốt lõi về hiểu người tiêu dùng, sản phẩm mới. Các công ty chỉ tuyển người vào sử dụng ngay chứ không đào tạo khiến nguồn nhân lực marketing trở nên khan hiếm giả tạo.

Thứ hai, thiếu một hệ thống đào tạo marketing chuyên nghiệp. Các trường đại học thì quá tập trung lý thuyết. Các khoá đào tạo thực tiễn thì hoặc là không mang tính thực tiễn cao (do người truyền đạt thiếu kinh nghiệm) hoặc là chưa đủ sức để tạo nên quy mô lớn hơn. Chúng ta phải cùng nhau giải quyết các vấn đề như vậy ở bình diện vĩ mô để thúc đẩy sự phát triển của marketing chuyên nghiệp. Điều đó đã thành quá cấp bách trong thời điểm hội nhập này rồi. Không nói đâu xa, ngay trong ngành du lịch chúng ta cũng thấy rõ phần nào bức tranh đó: Hình ảnh thương hiệu đất nước chỉ mới dừng lại ở một câu slogan không hề đặc sắc!

Hình như dân trong nghề vẫn rất hay giấu những “mảng, miếng” của mình, ngay cả những chuyện được thua, thành bại… Giả sử có một đề nghị anh kể lại một vài kế hoạch marketing thành công nhất, anh sẽ kể gì?

Đối với tôi không có gì là “bí kíp” cần phải giấu cả. Tôi quan niệm marketing là nghệ thuật và khoa học. Tôi có thể tóm tắt “công thức thành công” trong hai từ ngắn gọn, thứ nhất là “Insight”: phải thấu hiểu người tiêu dùng thông qua sự thật ngầm hiểu và áp dụng nền tảng hiểu biết đó trong kế hoạch tiếp cận người tiêu dùng. Thứ hai là “Innovation”: phải làm mọi thứ một cách sáng tạo, độc đáo và đổi mới liên tục. Tôi luôn nói với các đồng nghiệp và học viên I.A.M: không giấu điều gì cả, chia sẻ hết vì như vậy mới đúng là marketing thực tiễn!

Nói về thành công và thất bại? Tôi đã từng đề cập khá nhiều trong các câu chuyện trước: thành công cũng nhiều và thất bại đương nhiên là điều không tránh khỏi. Nếu các bạn tinh ý sẽ thấy bóng dáng của hai “công thức” tôi đã nêu ở trên.

Được biết, anh đã bắt đầu mọi thứ không phải là marketing mà là một chân Sales. Như vậy việc đi bán hàng có ảnh hưởng gì đến công việc làm marketing của anh về sau này?

Tôi nghĩ kinh nghiệm bán hàng giúp rất nhiều cho việc marketing. Sales và Marketing là hai bộ phận luôn luôn bổ sung vào đối nghịch nhau. Tốt nhất là hiểu công việc của người khác để làm tốt công việc của mình. Trong chương trình huấn luyện Quản trị viên tập sự (Management trainee) của các tập đoàn lớn bao giờ cũng có từ sáu tháng đến một năm làm việc trong bộ phận bán hàng.

Trở lại với trường I.A.M mà anh sáng lập và từng được xem như một trường dạy nghề Marketing đầu tiên ở Việt Nam – anh có tham vọng gì với nó?

Tôi có một giấc mơ về một ngôi trường marketing như tôi đã từng đề cập về một hệ thống marketing chuyên nghiệp. Tôi đã làm hơn 12 năm trong nghề, đã quản trị hơn 20 nhãn hiệu, đã từng du học và trải qua không biết bao nhiêu khoá huấn luyện. Có một điều làm tôi mãi trăn trở: “Ở những nước mà tôi học qua, người ta trao đổi kiến thức hết sức thực tiễn và rộng mở. Ai có gì hay đều có thể viết sách và mở khoá đào tạo. Chúng tôi cũng muốn được chia sẻ như vậy”.

I.A.M ra đời trong hoàn cảnh khi chúng tôi, một nhóm bạn tâm huyết với nghề chia sẻ được khát vọng và một tầm nhìn marketing. Ưø, thì cũng phải góp một cái gì đó cho tương lai và lớp trẻ đi sau chứ…
Ban đầu, lượng sức mình, chúng tôi đã tìm đến trường đại học kêu gọi sự hợp tác nhưng tiếc là chỉ gặp những ánh mắt lạnh lùng, hoài nghi và một sự im lặng dễ sợ. Thôi thì góp vốn lại, tự chung lưng đấu cật mà làm. Thoáng cái đã ba năm, I.A.M đã tuyển sinh được 30 khoá thường trực, 20 khóa dành riêng cho doanh nghiệp về marketing và bán hàng. Hơn 1.500 học viên đã được chúng tôi “truyền” lại tất cả những vấn đề tâm huyết nhất của nghề nghiệp. Họ thích thú với các bài học thực tiễn mang tính ứng dụng cao. Ít nhất, chúng tôi đã thắp lên trong họ được một ngọn lửa của một nghề rất mới mẻ và đầy thử thách ở Việt Nam. Tôi hy vọng nhiều vào họ.

Còn tham vọng của chúng tôi với I.A.M? Làm cho cơ hội tiếp cận với nghề marketing của mọi người trong xã hội sẽ dễ dàng và rộng mở hơn nữa.

Nếu có một lời khuyên cho những người trẻ tuổi hôm nay đang chập chững vào nghề, anh có khuyên họ nên làm Sales giống như anh ngày xưa?

Lời khuyên của tôi dành cho bạn trẻ muốn theo nghề marketing là hãy đam mê và luôn rèn luyện kỹ năng và sự nhạy cảm. Tôi muốn kể cho các bạn nghe một câu chuyện. Những năm đầu bước vào nghề marketing, tôi đã sử dụng rất nhiều thế mạnh về khả năng phân tích logic của mình. Nó tạo ra một thuận lợi vì marketing liên quan khá nhiều đến dữ liệu: Thống kê thị trường, tài chính… Sau đó từ từ tôi phát hiện ra một điều trái ngược: Marketing đòi hỏi phải có khả năng phán đoán bằng… cảm giác và cảm tính! Chỉ có vậy mới nảy sinh được những ý tưởng hay, mới đánh giá được những sản phẩm quảng cáo dưới góc độ nghệ thuật. Làm riết, tôi tự thay đổi mình lúc nào không hay nữa.

Còn hiện tại bây giờ, các bạn có biết tôi quan niệm thế nào không? Tôi nghĩ cuối cùng các công việc marketing phải dựa trên kinh nghiệm và cảm quan để hình thành các phương án. Sau đó nghiên cứu thị trường để đánh giá và sàng lọc lại các phương án, cuối cùng là dựa trên cảm giác của mình để chọn một quyết định… ít rủi ro nhất. Xin nhấn mạnh là “ít rủi ro nhất” chứ không phải… “tốt nhất” nhé!

Như vậy, sau 12 năm trong nghề, trải nghiệm rất nhiều, anh đã có một kết luận về marketing của riêng mình?

Marketing là nghệ thuật và khoa học! Mãi thì tôi cũng nghiệm ra được. Đó là một con đường dài mang tính khám phá và đầy thử thách. Xin chúc cho những bạn trẻ còn đang ôm ấp những giấc mộng marketing như tôi ngày xưa một lời chúc may mắn nhất. Cứ đi rồi cũng tìm ra đường thôi, bạn à

Tác giả bài viết: Lê Viết Hoàng

Nguồn tin: www.iamvn.com

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Chuyên cung cấp, lắp đặt, sửa chữa, bảo trì: Camera quan sát, báo cháy, báo trộm Tổng đài điện thoại, mạng máy tính  Máy chấm công, máy tuần tra bảo vệ Hệ thống kiểm soát cửa ra vào Chuông cửa có hình Máy bộ đàm Máy dò ( rà ) kim loại, ...
Cho thuê trang phục biểu diễn ĐỨC THIẾT
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây